Always with you in your success journey
Follow us on social network icon-facebook icon-twitter icon-google icon-youtube

İK METRİKLERİ ÜZERİNE KISA BİR DEĞERLENDİRME

  İK Metrikleri Üzerine Kısa Bir Değerlendirme

Dr.Umut KÖKSAL

 

 

Son yıllarda  çok konuşulan konuların başında geliyor ik metrikleri ve işgücü analitiği . Bu  alanda global projeler yöneten bir danışman ve aynı zamanda  öğrenciler yetiştiren bir hoca gözü ile bu yazımda, insan kaynakları metrikleri ve işgücü analitiği konusuna kısaca değinmek istiyorum.

İnsan kaynakları yönetimi alanı, İnsan Kaynaklarına Pazarlama Dokunuşu: HR Marketing   isimli kitabımda da altını çizmeye gayret ettiğim üzere, personel zabitliği olarak adlandırıldığı dönemlerden sonra bir hayli yol aldı ve alınan  bu yolda, insan kaynakları bölümü çalışanlarının, insan kaynakları yönetimi konusunda bilgi ve becerilerini artırmaları zorunlu hale gelirken, aynı zamanda iç müşterileri ile olan iletişim ve ilişki yönetimlerinde de yeni yetkinlikler kazanmaları gerekliliği sonucunu doğurdu. Bu iki zorunluluğun yansıdığı doğal alan, analiz ve raporlama konusu ile de ilişkilendirilebilir.

İşte bu ilişkilendirme, somut halini ‘'ik metrikleri ve işgücü analitiği'' konusunda bulmakta.

 Herşeyden önce, İK Metrikleri, sadece geleneksel  İK ölçümleri demek değil. İK Metrikleri, en az finansal metrikler kadar önemli, sadece zorluk, karakterize edilmeleri noktasında çıkabiliyor.  Örneğin, yatırım geri dönüşü dendiğinde,bunun genel çerçevesi itibarı ile ne demek olduğu, finansal hangi veri seti kullanılarak ölçümlenebileceği nispeten daha net ve anlaşılabilir iken, örneğin; çalışan tatminini, bir İK Metriği olarak mercek altına almak istediğimizde ve bunu bir algoritmik yapı içerisinde ölçümlemek istediğimizde nasıl bir yol izlemeliyiz? Ya da bunu işletmenin genel  hedefleri ile ilişkilendirmek istediğimizde nasıl bir yol izlemeliyiz?

İş ile ilgili stratejik kararlar çoğunlukla finansal veriler ile ilişkilendirme eğilimi taşırken-kimi zaman çalışan boyutlu bazı faktörler, finansal metrikler yanında ikincil plana itilme durumu oluşurken- vakit, insan kaynakları bölümü tarafından, ik metriklerini; bir ‘'performan maksimizasyonu'' sürecinin bir parçası olarak değerlendirmek zamanı .

İK Metriklerinin ön plana çıkmasında 3 ana etmen olduğundan söz edilebilir(1):

Eğer İK olarak ölçmezsen, aslında ne olduğunu bilemezsin/anlamazsın: İK süreçlerine ilişkin yapılan kişisel gözlemlere dayanan ve anekdotlar ile bezeli performans değerlendirmeleri , yanıltıcıdır ve hatalar ile doludur.

Eğer  İK olarak anlamazsan, aslında kontrol edemezsin:  Salt gözlemlere dayalı, sübjektivite barındıran bir durumu/koşulu nasıl kontrol edebilirsin?

Eğer İK olarak kontrol edemezsen, geliştiremezsin: İK Yönetimi, işletmenin insan kaynakları süreçlerinde pozitif değişimi teşvik eden bir yapıda gerçekleştirilmelidir. Bunun yolu ile standardize olmuş benchmarklar'dan geçer.

Kaplan ve Norton, İK Metriklerini sadece bir değerlendirme aracı olarak görmezler.Değerlendirme aracından ziyade, ik metriklerinin; o işletme çalışanlarının,işletme başarısına nasıl katkı vereceklerinin teorisinin operasyonel açıklaması olduğunu ifade ederler(2).

İK Metrikleri ve İşgücü analitiğinin ön plana çıkmasındaki kritik etmenlerin başında şu soru geliyor kanaatimce;

İşletme maliyetlerinin önemli bölümü,işgücü ile ilgili maliyetler iken, neden  bir  varlık olarak işgücü, insan sermayesi neden daha az ölçümlenen, daha az analiz edilen-finansal metrikler ile kıyaslandığında-bir alandır?

Bir başka nokta,  metrik ile  analitiği karıştırmamak gerekiyor. Bu iki kavram, birbirleri ile yakından ilişkili ancak farklı boyutları ile yaklaşılmaları gereken konular.

Metrik,geçmiş performansın takibine odaklıdır.

Analitik ise, geçmiş data kullanılarak tahminler,projeksiyonlar yapmak üzerine odaklıdır.

İşgücü analitiği , ik metriklerinin ötesinde; ik metriklerinin; diğer iş metrikleri-işletme içi ve dışı- entegre edilmesini, bu sayede mevcut işgücünü etkileyen komplike faktörlerin anlaşılmasını ve gelecekteki işgücüne  ilişkin projeksiyonlar yapılmasını da bünyesine alan kritik bir konu.

Turnover gibi en basitinden, daha  komplike skor kart ve işgücü analitiğine uzanan perspektifte;100'den fazla İK Metrik türünden bahsedebiliriz.  İK Metrikleri, işletmenin insan kaynakları bölümü açısından; insan kaynakları süreçlerinin etkinliği ve verimliliğinin raporlanması, karar verme mekanizmalarına destek vermesi açısından kritik ve önemli iken;  işletme tepe yöneticileri açısından İK Metrikleri, iş çıktıları üzerinde ölçülebilir, analiz edilebilir sonuçlar sundukları ölçüde değerli ve anlamlılar

İK Metriklerini ; insan kaynakları süreçlerinin verimliliği ile ilgili metrikler ve insan kaynaklarının süreçlerinin etkinliği ile ilgili metrikler olarak iki genel alanda değerlendirebiliriz. İnsan kaynakları süreçlerinin verimliliği ile ilgili metrikler, girdi-çıktı ilişkisini; insan kaynakları süreçlerinin etkinliği ile ilgili metrikler ise insan kaynakları süreçlerinin işletmenin amaçlarına uygunluk derecesini ifade etmektedir. Boş pozisyonların doldurulma süresi, ik verimlilik metriklerine; yetenek yönetimine ilişkin uygulamalar ile ilgili değerlendirmeler, ik etkinlik metriklerine bir örnek olarak verilebilir.Bunun gibi yüzlerce örnek verilebilir.

Bir işletmenin insan kaynakları bölümünün İK Metrikleri çalışmalarında başarılı olabilmesi için, öncelikli olarak işletme stratejilerini doğru anlama ve algılamaları, hangi İK Metriklerinin,mevcut işletme stratejileri ile ilişkilendirilmesinin gerekli olduğuna karar vermeleri,bir diğer ifade ile içselleştirmeleri gereklidir.

İK Metrikleri, tek başına bir anlam ifade etmez. İşletmenin kurumsal yetkinliğini  geliştirmesinin, işletme stratejilerinin etkin şekilde implemente edilmesinin birer köprüsü olarak değerlendirmeleri halinde önem arz ederler.

İK Metrikleri konusu, yeni bir konu değildir, ancak ayağı yere sağlam basan bu alanda proje çalışmaları ve uygulamaları çok da eski değildir. Burada insan kaynakları yöneticilerine düşen görev,kanaatimce; önce işletmenin stratejik yönetimini,benim tabirimle ‘'işletmenin yolculuğunu'' doğru okumaları, kullanmak istedikleri ik metriklerini, mutlaka diğer süreç yetkinlikleri nasıl etkin şekilde entegre edebileceklerini belirlemeleridir.

 

YARARLANILAN KAYNAKLAR

  1. HR Metrics:Safeguarding HR's Value Through HR Metrics, KendraQ. Dodd,SPHR,MHRD,HR Game Changers Spring Conference 2015
  2. Kaplan, R. and Norton, D. (2004). Strategy Maps: Converting Intangible Assets into Tangible Outcomes. Boston: Harvard Business School Press.

Tüm Yazılar

prev-ticker next-ticker
  • N01THUMB
    İK Analitiği ve İK'da İş Zekası Online Eğitimi( Bologna, İtalya)-1 Temmuz 2022
    TEMMUZ 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL, İK Teknolojileri ve İK Analitiği Webinar,Budapeşte,Macaristan.
    TEMMUZ 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL,AKİB "Akıllı Tarım ve Tarımda Dijitalleşme" Webinar
    HAZİRAN 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL, İK Analitiği Webinar(Belgrad-SIRBİSTAN)
    HAZİRAN 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL, Belgrad(Sırbistan) İK Analitiği Webinar, 24.06.2022
    HAZİRAN 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL, Belgrad(Sırbistan) Dijital Yetenek Yönetimi Webinar-17.06.2022
    HAZİRAN 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL AKİB "İhracatta Metaverse ve Blockchain" Webinar (15.06.2022)
    HAZİRAN 2022readmore
  • N01THUMB
    "Üretimde Robotik Proses Otomasyonu ve Hiper Otomasyon" Webinarı
    MART 2022readmore
  • N01THUMB
    BAUSEM-EKSİM HOLDİNG "Teknoloji Trendleri" Eğitimi
    MART 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL Röportaj "IoB ve Müşteri Deneyimi", Mart 2022
    MART 2022readmore
  • N01THUMB
    "İnsan Kaynaklarında Yapay Zeka Uygulamaları", Dr. Umut Köksal, webinar, İtalya-Bologna(4 Haziran 2022)
    HAZİRAN 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL "Girişimde Kadın Gücü Projesi" Teknik Eğitim İhtiyaç Analizi Çalışma ve Rapor Sunumu
    MAYIS 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, Vizyon TV Programı" İş Dünyası ve Yapay Zeka"
    MAYIS 2022readmore
  • N01THUMB
    Azerbaycan "Çevik İK Kampı", 21-22 Mayıs 2022
    MAYIS 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL, Gedik Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü "Metaverse ve Uluslararası İlişkiler" Konuşması
    MAYIS 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, Metaverse ve Geleceğin İş Dünyası Konuşması,28 Nisan 2022
    MAYIS 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL, Üniversite TV Meslek Gündemi TV Programı, 28 Nisan 2022
    MAYIS 2022readmore
  • N01THUMB
    KOBİ-Gıda Sektörü Müşterimizin Dijital Dönüşüm Olgunluk Seviye Tespiti Projesi Tamamlandı(Nisan 2022)
    NİSAN 2022readmore
  • N01THUMB
    Üretim Sektörü Müşterimizin Dijital Dönüşüm Olgunluk Seviye Tespiti Projesi Tamamlandı(Nisan 2022)
    NİSAN 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL "Metaverse ve Geleceğin İş Dünyası" Konuşması,28 Nisan 2022
    NİSAN 2022readmore
  • N01THUMB
    İK Süreçlerinde Robotik Proses Otomasyonu Eğitimi,Belgrad,18 Nisan 2022
    NİSAN 2022readmore
  • N01THUMB
    İnnova Bilişim Çalışanları ile "Robotik Proses Otomasyonu" Eğitimi-Nisan 2022
    NİSAN 2022readmore
  • N01THUMB
    Anadolu Sigorta Çalışanları ile Robotik Proses Otomasyonu Eğitimi-Nisan 2022
    NİSAN 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL "Agile HR'' Webinar,Bakü
    MART 2022readmore
  • N01THUMB
    "İK'da RPA Eğitimi"(Azerbaycan,Bakü,26-27 Şubat 2022)
    MART 2022readmore
  • N01THUMB
    BAUSEM "Blockchain ve Kripto Para Eğitimi"
    ŞUBAT 2022readmore
  • N01THUMB
    Gaziantep Ticaret Odası "Blockchain ve Kripto Para" Eğitimi
    ŞUBAT 2022readmore
  • N01THUMB
    İnnova Çalışanları ile RPA Uygulamaları Eğitimi
    ŞUBAT 2022readmore
  • N01THUMB
    RPA Uygulamaları Eğitimi(BAUSEM), 05 Mart 2022-13 Mart 2022
    OCAK 2022readmore
  • N01THUMB
    Üretim Sektörü Temsilcileri ile RPA Eğitimi(21,22,23 Ocak 2022, 18 saat)
    OCAK 2022readmore
  • N01THUMB
    HISİAD Yönetim Kurulu Üyeleri ile ''Aile Şirketleri ve Kurumsallaşma" Eğitimi
    OCAK 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, İK'da Robotic Process Automation Training,Azerbaycan
    OCAK 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL, 2022 Yılı İK Trendleri Webinarı,Azerbaycan
    OCAK 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL Azerbaycan"2022 Yılı İK Trendleri" Webinarı
    OCAK 2022readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL RPA(Robotik Proses Otomasyonu) Eğitimi, BAUSEM, OCAK 2022
    KASIM 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL "Blokchain ve Kripto Para" Eğitimi
    ARALIK 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal,İSO Akademi İK'nın Dijitalleşmesi Eğitimi
    ARALIK 2021 readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği Eğitimi, Azerbaycan(Aralık 2021)
    ARALIK 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, Turkcell ''Dijital Dönüşüm ve Teknoloji Trendleri'' Eğitimi (BAUSEM)
    ARALIK 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, İstanbul Sanayi Odası Akademi(İSO Akademi) Aile Şirketlerinde İKY Eğitimi
    ARALIK 2021 readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği Uzmanlık Programı, Azerbaycan,Dr.Umut Köksal
    ARALIK 2021 readmore
  • N01THUMB
    Üretim Sektörü Temsilcileri ile RPA(Robotik Proses Otomasyonu) Eğitimi,Dr.Umut KÖKSAL
    KASIM 2021 readmore
  • N01THUMB
    Innova Bilişim ile Robotik Proses Otomasyonu Eğitimi-Dr.Umut KÖKSAL
    KASIM 2021 readmore
  • N01THUMB
    Kuveyt Türk Bankası ''Dijital Dönüşüm Trendleri Eğitimleri"-Kasım 2021
    KASIM 2021 readmore
  • N01THUMB
    Uygulamalı Robotik Süreç Otomasyonu Eğitimi-Finans Sektörü Müşterimiz(Kasım 2021)
    KASIM 2021 readmore
  • N01THUMB
    Robotik Süreç Otomasyonu Hazırlık Danışmanlığı Projesi-Üretim Sektörü Müşterimiz(Kasım 2021)
    KASIM 2021 readmore
  • N01THUMB
    Robotik Süreç Otomasyonu Hazırlık Danışmanlığı Projesi-Üretim Sektörü Müşterimiz(Ekim 2021)
    EKİM 2021 readmore
  • N01THUMB
    AKİB ''İK'da Dijital Dönüşüm'' Eğitimi-27.10.2021
    EKİM 2021 readmore
  • N01THUMB
    Türk Ekonomi Bankası ile ''Bankacılıkta Teknolojik Trendler'' Eğitimi-MT
    EKİM 2021 readmore
  • N01THUMB
    AKİB ''Dijital Dönüşümün Temelleri Eğitimi''-13.10.2021
    EKİM 2021 readmore
  • N01THUMB
    Türk Ekonomi Bankası ile ''Bankacılıkta Teknolojik Trendler'' Eğitimi-Ekim 2021
    EKİM 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal Dünya Gazetesi Röportajı-Dijitalleşme
    EYLÜL 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, İK'da Yeni Teknolojiler Webinarı,Azerbaycan,Eylül 2021
    EYLÜL 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal Yapay Zeka, RPA Konuşması-Azerbaycan,Eylül 2021
    AĞUSTOS 2021 readmore
  • N01THUMB
    Polifarma Mavi Yakalı Çalışan İletişimi ve Yönetimi Eğitimi-29.08.2021
    AĞUSTOS 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal ''Yapay Zeka ve İş Dünyası'' Webinar, Azerbaycan
    AĞUSTOS 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal ''İş Dünyası ve Yapay Zeka'' Webinar
    AĞUSTOS 2021 readmore
  • N01THUMB
    Kale Air-Dijital Dönüşüm Trendleri Eğitimi
    AĞUSTOS 2021 readmore
  • N01THUMB
    Avrupa'nın en kapsamlı İK Metrikleri ve İK Analitiği Sertifika Programını Tamamladık.
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği Programı-Azerbaycan,Türkiye,Macaristan
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği Uzmanlık Programı,Azerbaycan(3,4,10,11,18,25 Temmuz 2021)
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği Eğitimi-Belgrad,Sırbistan(7,8,9,10 Temmuz 2021)
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal Çeviklik(Agility) ve İK'da Çeviklik(HR Agility) Eğitimi-Bakü,Azerbaycan
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal HR Business Partner Master Class, Bakü,Azerbaycan
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    AKİB ''İş Süreçlerinin Dijitalleşmesi'' Eğitimi
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal Azerbaycan ARD24 Televizyonu''Dijital İK ve Yapay Zeka'' Röportajı
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası ''Dijital Dönüşüm'' Eğitimi
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    Quatar Fund for Deveopment,Getham ''Dijital Dönüşüm'' Eğitimi
    TEMMUZ 2021 readmore
  • N01THUMB
    İstanbul Sanayi Odası Akademi (İSO Akademi) İK 2.0 Eğitimi -Dr.Umut KÖKSAL
    MAYIS 2021readmore
  • N01THUMB
    Uygulamalı İK Analitiği Programı(8,9 Mayıs 2021)
    MAYIS 2021readmore
  • N01THUMB
    TÜRKONFED-BAUSEM ''Dijital Teknolojiler ve Endüstri 4.0 Eğitimi''-Dr.Umut KÖKSAL
    MAYIS 2021readmore
  • N01THUMB
    TÜRKONFED-BAUSEM ''KOBİLER için Süreç Yönetimi ve Kalite'' Eğitimi-Dr.Umut KÖKSAL
    MAYIS 2021readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği Nisan 2021 Eğitimi Modül 3
    NİSAN 2021readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal AKİB İş Dünyasında Yeni Normal ve Yapay Zeka Eğitimi
    NİSAN 2021readmore
  • N01THUMB
    Dijital İK Eğitimi-Modül 3: Eğitim&Gelişim'de AR,VR Uygulamaları(Azerbaycan)
    NİSAN 2021readmore
  • N01THUMB
    İSTANBUL SANAYİ ODASI(İSO) ''Dijital Dönüşüm Eğitimi''-Dr.Umut KÖKSAL
    NİSAN 2021readmore
  • N01THUMB
    UEDAŞ Eğitim Yöneticileri ile ''Eğitimde ROI Hesaplamaları'' Eğitimi
    NİSAN 2021readmore
  • N01THUMB
    TÜRKONFED-BAUSEM ''KOBİLER için İK ve Kurumsallaşma'' Eğitimi -Dr.Umut KÖKSAL
    NİSAN 2021readmore
  • N01THUMB
    İK Raporlama ve İK Analitiği Projesi-Enerji Sektörü Müşterimiz
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    Mavi Yakalı Çalışan Ücret Sistemi Tasarımı Projesi-Üretim Sektörü Müşterimiz
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    İş Analizi ve Yetkinlik Sistemi Tasarımı Projesi-Üretim Sektörü Müşterimiz
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal Azerbaycan ''Çevik Öğrenme(Agility) ve Digital HR'' Webinar
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    16 Saatlik İK Analitiği Uzmanlık Programı Tamamlandı,Mart 2021
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    Turkcell Teknoloji ve Dijital Dönüşüm Eğitimleri-BAUSEM-5 Grup
    ARALIK 2020readmore
  • N01THUMB
    İK Metrikleri ve İK Analitiği Eğitimi,Azerbaycan Mart 2021
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, CMC Akademi '' Yeni Normalde Müşteri Deneyimi''
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği Uzmanlık Eğitimi Modül 2, Azerbaycan
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği Uzmanlık Programı-Azerbaycan(Mart 2021)
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    APS Giyim Yetkinlik Bazlı Mülakat Becerileri Eğitimi-27,28.02.2021
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    Dijital Dönüşüm Olgunluk Analizi Projesi
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği Eğitimi Modül 3, Azerbaycan,Mart 2021
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    TÜMSAŞ Dijital Dönüşüm Olgunluk Analizi Projesi, Mart 2021
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal Dijital Dünyada 4 Teknoloji Trendine Bakış Konuşması
    MART 2021readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, Azerbaycan ''2021 HR Trendleri'' Webinar, 22.02.2021
    ŞUBAT 2021readmore
  • N01THUMB
    TEMSA İş Makineleri Mavi Yakalı Çalışan İletişimi,Yönetimi Eğitimi-18,19 Şubat 2021
    ŞUBAT 2021readmore
  • N01THUMB
    Mavi Yakalı Çalışan Yönetimi Online Eğitim-15,16 Şubat 2021
    ŞUBAT 2021readmore
  • N01THUMB
    Üretim Sektörü Müşterimiz ile İK Analitiği Eğitimi-13,14 Şubat 2021
    ŞUBAT 2021readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, Azerbaycan ''2021 HR Trendleri'' Konuşması
    ŞUBAT 2021readmore
  • N01THUMB
    Türk Arap Ülkeleri İş İnsanları Derneği ''YK'da Dijital Dönüşüm Stratejileri'' Eğitimi
    ŞUBAT 2021readmore
  • N01THUMB
    İSO Akademi İK 2.0 Eğitimi
    ŞUBAT 2021readmore
  • Eğitim Programları