Always with you in your success journey
Follow us on social network icon-facebook icon-twitter icon-google icon-youtube

İK METRİKLERİ ÜZERİNE KISA BİR DEĞERLENDİRME

  İK Metrikleri Üzerine Kısa Bir Değerlendirme

Dr.Umut KÖKSAL

 

 

Son yıllarda  çok konuşulan konuların başında geliyor ik metrikleri ve işgücü analitiği . Bu  alanda global projeler yöneten bir danışman ve aynı zamanda  öğrenciler yetiştiren bir hoca gözü ile bu yazımda, insan kaynakları metrikleri ve işgücü analitiği konusuna kısaca değinmek istiyorum.

İnsan kaynakları yönetimi alanı, İnsan Kaynaklarına Pazarlama Dokunuşu: HR Marketing   isimli kitabımda da altını çizmeye gayret ettiğim üzere, personel zabitliği olarak adlandırıldığı dönemlerden sonra bir hayli yol aldı ve alınan  bu yolda, insan kaynakları bölümü çalışanlarının, insan kaynakları yönetimi konusunda bilgi ve becerilerini artırmaları zorunlu hale gelirken, aynı zamanda iç müşterileri ile olan iletişim ve ilişki yönetimlerinde de yeni yetkinlikler kazanmaları gerekliliği sonucunu doğurdu. Bu iki zorunluluğun yansıdığı doğal alan, analiz ve raporlama konusu ile de ilişkilendirilebilir.

İşte bu ilişkilendirme, somut halini ‘'ik metrikleri ve işgücü analitiği'' konusunda bulmakta.

 Herşeyden önce, İK Metrikleri, sadece geleneksel  İK ölçümleri demek değil. İK Metrikleri, en az finansal metrikler kadar önemli, sadece zorluk, karakterize edilmeleri noktasında çıkabiliyor.  Örneğin, yatırım geri dönüşü dendiğinde,bunun genel çerçevesi itibarı ile ne demek olduğu, finansal hangi veri seti kullanılarak ölçümlenebileceği nispeten daha net ve anlaşılabilir iken, örneğin; çalışan tatminini, bir İK Metriği olarak mercek altına almak istediğimizde ve bunu bir algoritmik yapı içerisinde ölçümlemek istediğimizde nasıl bir yol izlemeliyiz? Ya da bunu işletmenin genel  hedefleri ile ilişkilendirmek istediğimizde nasıl bir yol izlemeliyiz?

İş ile ilgili stratejik kararlar çoğunlukla finansal veriler ile ilişkilendirme eğilimi taşırken-kimi zaman çalışan boyutlu bazı faktörler, finansal metrikler yanında ikincil plana itilme durumu oluşurken- vakit, insan kaynakları bölümü tarafından, ik metriklerini; bir ‘'performan maksimizasyonu'' sürecinin bir parçası olarak değerlendirmek zamanı .

İK Metriklerinin ön plana çıkmasında 3 ana etmen olduğundan söz edilebilir(1):

Eğer İK olarak ölçmezsen, aslında ne olduğunu bilemezsin/anlamazsın: İK süreçlerine ilişkin yapılan kişisel gözlemlere dayanan ve anekdotlar ile bezeli performans değerlendirmeleri , yanıltıcıdır ve hatalar ile doludur.

Eğer  İK olarak anlamazsan, aslında kontrol edemezsin:  Salt gözlemlere dayalı, sübjektivite barındıran bir durumu/koşulu nasıl kontrol edebilirsin?

Eğer İK olarak kontrol edemezsen, geliştiremezsin: İK Yönetimi, işletmenin insan kaynakları süreçlerinde pozitif değişimi teşvik eden bir yapıda gerçekleştirilmelidir. Bunun yolu ile standardize olmuş benchmarklar'dan geçer.

Kaplan ve Norton, İK Metriklerini sadece bir değerlendirme aracı olarak görmezler.Değerlendirme aracından ziyade, ik metriklerinin; o işletme çalışanlarının,işletme başarısına nasıl katkı vereceklerinin teorisinin operasyonel açıklaması olduğunu ifade ederler(2).

İK Metrikleri ve İşgücü analitiğinin ön plana çıkmasındaki kritik etmenlerin başında şu soru geliyor kanaatimce;

İşletme maliyetlerinin önemli bölümü,işgücü ile ilgili maliyetler iken, neden  bir  varlık olarak işgücü, insan sermayesi neden daha az ölçümlenen, daha az analiz edilen-finansal metrikler ile kıyaslandığında-bir alandır?

Bir başka nokta,  metrik ile  analitiği karıştırmamak gerekiyor. Bu iki kavram, birbirleri ile yakından ilişkili ancak farklı boyutları ile yaklaşılmaları gereken konular.

Metrik,geçmiş performansın takibine odaklıdır.

Analitik ise, geçmiş data kullanılarak tahminler,projeksiyonlar yapmak üzerine odaklıdır.

İşgücü analitiği , ik metriklerinin ötesinde; ik metriklerinin; diğer iş metrikleri-işletme içi ve dışı- entegre edilmesini, bu sayede mevcut işgücünü etkileyen komplike faktörlerin anlaşılmasını ve gelecekteki işgücüne  ilişkin projeksiyonlar yapılmasını da bünyesine alan kritik bir konu.

Turnover gibi en basitinden, daha  komplike skor kart ve işgücü analitiğine uzanan perspektifte;100'den fazla İK Metrik türünden bahsedebiliriz.  İK Metrikleri, işletmenin insan kaynakları bölümü açısından; insan kaynakları süreçlerinin etkinliği ve verimliliğinin raporlanması, karar verme mekanizmalarına destek vermesi açısından kritik ve önemli iken;  işletme tepe yöneticileri açısından İK Metrikleri, iş çıktıları üzerinde ölçülebilir, analiz edilebilir sonuçlar sundukları ölçüde değerli ve anlamlılar

İK Metriklerini ; insan kaynakları süreçlerinin verimliliği ile ilgili metrikler ve insan kaynaklarının süreçlerinin etkinliği ile ilgili metrikler olarak iki genel alanda değerlendirebiliriz. İnsan kaynakları süreçlerinin verimliliği ile ilgili metrikler, girdi-çıktı ilişkisini; insan kaynakları süreçlerinin etkinliği ile ilgili metrikler ise insan kaynakları süreçlerinin işletmenin amaçlarına uygunluk derecesini ifade etmektedir. Boş pozisyonların doldurulma süresi, ik verimlilik metriklerine; yetenek yönetimine ilişkin uygulamalar ile ilgili değerlendirmeler, ik etkinlik metriklerine bir örnek olarak verilebilir.Bunun gibi yüzlerce örnek verilebilir.

Bir işletmenin insan kaynakları bölümünün İK Metrikleri çalışmalarında başarılı olabilmesi için, öncelikli olarak işletme stratejilerini doğru anlama ve algılamaları, hangi İK Metriklerinin,mevcut işletme stratejileri ile ilişkilendirilmesinin gerekli olduğuna karar vermeleri,bir diğer ifade ile içselleştirmeleri gereklidir.

İK Metrikleri, tek başına bir anlam ifade etmez. İşletmenin kurumsal yetkinliğini  geliştirmesinin, işletme stratejilerinin etkin şekilde implemente edilmesinin birer köprüsü olarak değerlendirmeleri halinde önem arz ederler.

İK Metrikleri konusu, yeni bir konu değildir, ancak ayağı yere sağlam basan bu alanda proje çalışmaları ve uygulamaları çok da eski değildir. Burada insan kaynakları yöneticilerine düşen görev,kanaatimce; önce işletmenin stratejik yönetimini,benim tabirimle ‘'işletmenin yolculuğunu'' doğru okumaları, kullanmak istedikleri ik metriklerini, mutlaka diğer süreç yetkinlikleri nasıl etkin şekilde entegre edebileceklerini belirlemeleridir.

 

YARARLANILAN KAYNAKLAR

  1. HR Metrics:Safeguarding HR's Value Through HR Metrics, KendraQ. Dodd,SPHR,MHRD,HR Game Changers Spring Conference 2015
  2. Kaplan, R. and Norton, D. (2004). Strategy Maps: Converting Intangible Assets into Tangible Outcomes. Boston: Harvard Business School Press.

Tüm Yazılar

prev-ticker next-ticker
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal,İKZ 9'da '' CEO Gözü ile Dijital Dönüşüm'' Panelini Modere etti.
    KASIM 2019readmore
  • N01THUMB
    Türk Telekom,Petrol Ofisi ve Arfesan Katılımcıları ile '' Çalışan Deneyimi Semineri''
    EKİM 2019readmore
  • N01THUMB
    Hyundai İK Ekibi ile İK Metrikleri-İK Analitiği Eğitimi
    EKİM 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal,İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü'' Eğitimde Yapay Zeka'' Semineri
    KASIM 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal İstanbul İl Mili Eğitim Müdürlüğü Yapay Zeka Akademisi''Eğitimde Yapay Zeka'' Semineri
    KASIM 2019readmore
  • N01THUMB
    İK'da Yapay Zeka Trendleri Semineri gerçekleşti.
    KASIM 2019readmore
  • N01THUMB
    İK Analitiği ve İK Raporlaması Webinarı gerçekleşti
    KASIM 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, Dijital Dönüşüm Merkezi'' Digital Disruption'' Sunumu
    KASIM 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal Ingbank İnovasyon Merkezi''İşe Alımda Yapay Zeka Trendleri'' Semineri
    EKİM 2019readmore
  • N01THUMB
    Petrol Ofisi İK Ekibi ile İK Metrikleri, İK Analitiği Eğitimi-10 Ekim 2019
    EKİM 2019readmore
  • N01THUMB
    Petrol Ofisi ve Arfesan Otomotiv Yöneticileri ile ''Dijital İK Eğitimi''
    EKİM 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL, İMMİB Akademi-Yöneticiler için Dijital Dönüşümün Temelleri Semineri
    EKİM 2019readmore
  • N01THUMB
    İngbank İnovasyon Merkezi''İşe Alımda Yapay Zeka,AR/VR Trendleri''Semineri -Dr.Umut Köksal
    EKİM 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal İngbank İnovasyon Merkezi Yapay Zeka Konulu Konuşması
    EKİM 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, ''CEO Gözü ile Dijital Dönüşüm'' Panelini Yönetecek.
    EKİM 2019readmore
  • N01THUMB
    Dijital İK Eğitimi, Ekim 2019'da...
    AĞUSTOS 2019readmore
  • N01THUMB
    İK Metrikleri ve İK Analitiği Eğitimi, Ekim 2019'da...
    AĞUSTOS 2019readmore
  • N01THUMB
    Design Thinking 101 Atölye Çalışması, Kasım 2019'da...
    AĞUSTOS 2019readmore
  • N01THUMB
    Ekim-Kasım 2019 Genel Katılıma Açık Eğitim Programı
    AĞUSTOS 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal İngbank İnovasyon Merkezi''Çalışan Deneyimi Trendleri ve Dijital Dönüşüm İlişkisi'' Sunumu
    AĞUSTOS 2019readmore
  • N01THUMB
    BERDAN CİVATA Yetkinlik Bazlı Mülakat Sistemi Çalışması Tamamlandı.
    AĞUSTOS 2019readmore
  • N01THUMB
    BERDAN CİVATA Eğitim Yönetimi Sistemi Tasarımı Çalışması Tamamlandı.
    AĞUSTOS 2019readmore
  • N01THUMB
    BERDAN CİVATA Yetkinlik Sistemi Tasarımı Çalışması Tamamlandı.
    AĞUSTOS 2019readmore
  • N01THUMB
    İngbank İnovasyon Merkezi ''Çalışan Deneyimi Trendleri-Dijital Dönüşüm''Semineri
    TEMMUZ 2019readmore
  • N01THUMB
    ''CEO Gözü ile Dijital Dönüşüm Paneli'',9.İnsan Yönetimi ve Dijital Dönüşüm Zirvesi
    TEMMUZ 2019readmore
  • N01THUMB
    İK Metrikleri,Analitiği ve Kurumsal Karne Atölye Çalışması-Madencilik Sektörü
    HAZİRAN 2019readmore
  • N01THUMB
    İK Metrikleri ve İK Analitiği-Mayıs 2019 Eğitimi
    MAYIS 2019readmore
  • N01THUMB
    Red&Grey Ekibi ile İş Yaşamında Sonuç Odaklı Tutum ve Davranışlar Eğitimi
    MAYIS 2019readmore
  • N01THUMB
    Memnuniyet Anket-Analiz Çalışması(Üretim Sektörü)
    MAYIS 2019readmore
  • N01THUMB
    Dijital İK Eğitimi,16-17 Nisan 2019
    NİSAN 2019readmore
  • N01THUMB
    SunExpress İngilizce ''Train the Trainer'' (Eğiticinin Eğitimi) Eğitimi-12,13 Nisan 2019
    NİSAN 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal ''Dijital Çağda Girişimcilik'' Konuşması
    NİSAN 2019readmore
  • N01THUMB
    Hepsiburada.com-Hepsiexpress Mavi Yakalı Çalışan İletişimi ve Yönetimi Eğitimi
    NİSAN 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal,Doğa Koleji T-MBA Konuşması
    NİSAN 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal,''Dijital Çağda Girişimcilik'' Sunumu-1 Girişimci 1 Hayal
    MART 2019readmore
  • N01THUMB
    İK Metrikleri ve İK Analitiği Eğitimi-Arora Danışmanlık(28,29 Mart 2019)
    MART 2019readmore
  • N01THUMB
    İK Metrikleri ve İK Analitiği Genel Katılıma Açık Eğitimi-Mart 2019
    MART 2019readmore
  • N01THUMB
    Üretimde İK Analitiği Projesi-Turnover,Ücret Yönetimi ve İK Verimliliği
    MART 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, Çorlu Ticaret ve Sanayi Odası Endüstri 4.0 ve Dijital Dönüşüm Eğitimi
    MART 2019readmore
  • N01THUMB
    GİDERİK ''İK Metrikleri ve İK Analitiği'' Eğitimi-22 Şubat 2019
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    İK Metrikleri ve İK Analitiği Eğitimi, Mersin Yerel Yazılı Medyasında
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut KÖKSAL, İK Metrikleri ve İK Analitiği Eğitimi Haber-Mersin İmece Gazetesi
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    GYİAD Üyeleri ile Stres Yönetimi Workshop-Dr.Umut Köksal
    MART 2019readmore
  • N01THUMB
    Kurucumuz Dr. Umut Köksal'ın, Kadıköy Doğa Koleji Paneli.
    MART 2019readmore
  • N01THUMB
    İK ANALİTİĞİ PROGRAMI, 26 MART 2019'DA...
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    UK DANIŞMANLIK MART 2019 GKA EĞİTİM PROGRAMI
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    Mersin İŞKUR İş ve Kariyer Fuarı Düzenleme Kurulu Toplantısı
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    Kurucumuz Dr.Umut Köksal'ın Mersin ESOB Ziyareti
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    Kurucumuz Dr. Umut Köksal'ın Akyürek Teknoloji Yönetimini Ziyareti
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    Kurucumuz Dr. Umut Köksal'ın Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı Ziyareti
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    Kurucumuz Dr.Umut Köksal'ın Mersin Teknopark Genel Müdürlüğü Ziyareti
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    Aktifbank ve Zingat İK Ekipleri ile İK Metrikleri ve İşgücü Analitiği Eğitimi
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    Mavi Yakalı Çalışan İletişimi ve Yönetimi Eğitimi-Evyap TZ İK Bölümü
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    İK Metrikleri ve İşgücü Analitiği Programı, 26 Mart 2019'da...
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    İK Metrikleri ve İK Dashboard Projesi
    ŞUBAT 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, İK Metrikleri Çalıştayı,22 Şubat 2019 Mersin
    GİDERİK Daveti ve AKİB-Akdeniz İhracatcı Birlikleri Destekleri ile..
    OCAK 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, Endüstri 4.0,Yapay Zeka ve Nesnelerin İnterneti Semineri-Uludağ İhracatcılar Birliği Mavi Salon
    OCAK 2019readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal-Endüstri 4.0 ve Dijital Dönüşüm Eğitimi(Bahçeşehir Üniversitesi-İşkur İşbirliği)
    OCAK 2019readmore
  • N01THUMB
    IOT-Nesnelerin İnterneti Eğitimi-Logo Yazılım ekibi ile gerçekleşti.
    OCAK 2019readmore
  • N01THUMB
    Anadolu Birlik Holding Panagro Gıda'da Üretimde İşbaşı Koçluğu Projesi-Süt Ürünleri ve Et Ürünleri Grubu
    ARALIK 2018readmore
  • N01THUMB
    Kurucumuz Dr.Umut Köksal,GYİAD üyesi olarak Dijital Dönüşüm konusunu Dünya Gazetesi için yazdı...
    ARALIK 2018readmore
  • N01THUMB
    Tasarım Odaklı Düşünme (Design Thinking) ve İK Bölümü Makalesi, UK Blog'da...
    ARALIK 2018readmore
  • N01THUMB
    IOT-Nesnelerin Interneti (IOT 101) programı, Ocak 2019'da...
    ARALIK 2018readmore
  • N01THUMB
    Design Thinking Workshop, Aralık 2018'de...
    ARALIK 2018readmore
  • N01THUMB
    360 Feedback System Design Eğitimi-İngilizce Programımız
    KASIM 2018readmore
  • N01THUMB
    Balanced Scorecard Kurumsal Karne Performans Değerlendirme Eğitimi
    KASIM 2018readmore
  • N01THUMB
    Mavi Yakalı Çalışan Yönetimi Deneyimleri, UK Blog'da...
    KASIM 2018readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal Dijital ve Çevik İK Sunumu,İKZ8
    KASIM 2018readmore
  • N01THUMB
    360 Derece Performans Değerlendirme Sistemi Atölye Çalışması
    360 Derece Performans Değerlendirme
    EKİM 2018readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal Bakü'de,MİRF 2018
    Dr.Umut Köksal Bakü'de 2018
    EKİM 2018readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal,Bakü MİRF 2018 Design Thinking ve Dijital İK Konuşması
    Design Thinking ve Dijital İK
    EKİM 2018readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal-Mavi Yakalı Çalışan İletişimi ve Dijital Dönüşüm Konulu Röportajı-28 Eylül 2018
    Design Thinking ve Dijital İK
    EKİM 2018readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal, Azerbaycan Milli İnsan Resurslari Forumu'nda Konuşacak.
    Design Thinking ve Dijital İK
    EYLÜL 2018readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal,8.İnsan Yönetimi ve Liderlik Zirvesi'nde....
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    Yeni instagram hesabımız instagram.com/ukegitimdan/
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    Termoteknik-Vardiya Amir ve Mühendisleri-Mavi Yakalı Çalışan Yönetimi Eğitimi Grup 2
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    Yapay Zeka ve Tasarım Odaklı Düşünme Semineri
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    UK Danışmanlık İnovasyon ve Dijital Dönüşüm Birimi Yeni Dönem Eğitim Programları
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    Birler Çelik-Stres Yönetimi Eğitimi
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    PANAGRO Gıda-Süt ve Et Ürünleri Üretimi Grubu- İşbaşı Koçluğu Projesi-Grup 4 Eğitimi
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    BAUSEM-Umman- Eğitimde Ölçme,Değerlendirme ve ROI Eğitimi
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    Birler Çelik-Proje Yönetimi Eğitimi
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    BAUSEM-''Eğitim İhtiyaç Analizi''Semineri-UMMAN
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    UK DANIŞMANLIK EĞİTİM PROGRAMI EKİM 2018-ŞUBAT 2019
    AĞUSTOS 2018readmore
  • N01THUMB
    PANAGRO Gıda-Süt ve Et Ürünleri Üretimi Grubu- İşbaşı Koçluğu Projesi-Grup 3 Eğitimi
    TEMMUZ 2018readmore
  • N01THUMB
    Termoteknik-Vardiya Amir ve Mühendisleri-Mavi Yakalı Çalışan Yönetimi Eğitimi
    TEMMUZ 2018readmore
  • N01THUMB
    PANAGRO Gıda-Süt Ürünleri Üretimi Grubu- İşbaşı Koçluğu Projesi-Grup 2 Eğitimi
    TEMMUZ 2018readmore
  • N01THUMB
    PANAGRO Gıda-Et Üretimi Grubu- İşbaşı Koçluğu Projesi-Grup 1 Eğitimi
    TEMMUZ 2018readmore
  • N01THUMB
    REMAX Türkiye Genel Merkez Çalışanları-Design-Thinking Workhop
    TEMMUZ 2018readmore
  • N01THUMB
    Dijitalleşme Trendleri ve İK'nın Dijitalleşmesi Semineri -21 Haziran 2018
    HAZİRAN 2018readmore
  • N01THUMB
    Garanti Bankası-Dijital Dönüşüm ve Bankacılıkta Dijitalleşme Trendleri Eğitimi
    MAYIS 2018readmore
  • N01THUMB
    Eğitim İhtiyaç Analizi Projesi-Hizmet Sektörü Müşterimiz
    MAYIS 2018readmore
  • N01THUMB
    Dr.Umut Köksal ''Dijitalleşme'' Konuşması-Öncü İş İnsanları Sempozyumu
    MAYIS 2018readmore
  • N01THUMB
    Çalışan Memnuniyeti Anketi Hizmetimiz
    NİSAN 2018readmore
  • N01THUMB
    360 Derece Performans Değerlendirme-Üretim Sektörü Müşterimiz
    NİSAN 2018readmore
  • N01THUMB
    Kurum İklimi Anketi ve Analizi-Madencilik Sektörü Müşterimiz
    NİSAN 2018readmore
  • N01THUMB
    Kurum İklimi Anketi ve Analizi-Hizmet Sektörü Müşterimiz
    NİSAN 2018readmore
  • N01THUMB
    Birler Çelik ''Satış Psikolojisi Modül 2'' Eğitimi
    MART 2018readmore
  • N01THUMB
    Sango Otomotiv Eğitim Etkinliği Ölçme Eğitimi ve Projesi
    MART 2018readmore
  • N01THUMB
    Hizmet Sektöründeki Müşterimizde ''Eğitim İhtiyaç Analizi'' Projesi
    Eğitim İhtiyaç Analizi
    MART 2018readmore
  • Eğitim Programları